Van de toegankelijkheid van de stad voor mensen met dementie tot een nieuwe manier van omgaan met mensen met oplopende schulden. De Participatieraad Haarlem geeft al jarenlang advies over alle zaken die met de zelfredzaamheid van burgers te maken hebben. Onlangs gaf voorzitter Ruth Nelemaat de voorzittershamer door aan opvolger André Jurjus. ,,Het is leuk om te merken dat je invloed hebt.’’

In 2013 kwam de Participatieraad Haarlem – bestaande uit vijftien leden en een voorzitter – voort uit drie kleinere adviesraden. Sindsdien geeft de onafhankelijke groep vrijwilligers de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders gevraagd en ongevraagd advies over alle mogelijke vraagstukken uit het sociaal domein. Om de vier jaar worden nieuwe leden gekozen. Na maximaal twee termijnen vindt een wissel plaats.

Zit er een nieuw beleidsstuk in de pijpleiding, dan weten de leden van de Participatieraad daar al eerder de details van dan het stadsbestuur. ,,Dat gebeurt vertrouwelijk’’, benadrukt Nelemaat. ,,Op die manier kunnen we er in een vroeg stadium al over nadenken. Voordeel is dat we daardoor al heel snel adviezen kunnen geven.’’

Sinds de oprichting in 2013 gaf Nelemaat leiding aan de groep. ,,Destijds zat ik door de economische crisis zonder werk en ik was voorzitter van de wijkraad Burgwal’’, vertelt de Haarlemse, die jarenlang bij woningcorporaties werkte. ,,Vanuit mijn beroep heb ik altijd al veel te maken gehad met het sociaal domein.’’ Met zaken als schuldenproblematiek, kinderen die weigeren naar school te gaan of de situatie in achterstandswijken had zij al de nodige ervaring.

De raad ontwikkelde zich in de eerste vier jaar tot een stabiel team. ,,Zo stabiel, dat als iedereen de twee termijnen uit zou zitten, we na acht jaar een compleet team van nieuwe leden zouden hebben.’’ Daarom werd een rooster opgesteld met een volgorde van aftreden voor leden. Toen twee belangrijke leden van de Participatieraad kwamen te overlijden en een aantal anderen verhuisden, moesten nieuwe leden worden aangetrokken. Dat was volgens Nelemaat nooit een probleem. ,,Er is altijd voldoende interesse.’’

In 2021 zou de tweede termijn van de voorzitter aflopen, maar ze koos ervoor om een jaar eerder het stokje over te geven. ,,Je merkt dat je na zeven jaar een bepaalde routine hebt. Dat is positief, maar je moet sleetsheid voorkomen.’’ Daar komt bij dat volgend jaar ook vier zittende leden hun tweede termijn vol hebben gemaakt. ,,Die gaan tegelijkertijd weg. Het is fijn als de nieuwe voorzitter tegen die tijd al is ingewerkt.’’

Opvolger André Jurjus is geboren en getogen in de Achterhoek, maar woont sinds 5,5 jaar in Haarlem. Al jaren bekleedt hij managersfuncties in de energiesector. ,,Ik heb een tijd lang gedacht: hoe kan ik actiever zijn voor de stad?’’ Hij probeerde zijn draai te vinden in het bestuur van de lokale tak van D66, maar kwam tot de conclusie dat hij geen politicus is, maar meer een leidinggevende. Plotseling viel zijn oog op de vacature van voorzitter voor de Participatieraad. ,,Ik ben antropoloog en heb veel interesse voor het sociaal domein.’’

Nelemaat heeft de nieuwe voorzitter al ingewerkt en blijft de komende tijd voor hem beschikbaar als vraagbaak. ,,Ik weet niets van het sociaal domein anders dan wat je in de kranten leest’’, geeft Jurjus toe. ,,Maar ik ben erg nieuwsgierig en heb mij voorgenomen om het hele veld goed te leren kennen.’’

De nieuwkomer krijgt de komende tijd al lastige vraagstukken voor de kiezen, zoals bezuinigingen op Jeugdzorg en de WMO, maar ook de gevolgen van de coronacrisis. ,,Ik wil horen hoe het de mensen in de wijken vergaat. Je moet gevoel krijgen voor welk effect nieuw beleid op ze heeft. De politiek houdt niet altijd rekening met kwetsbare mensen, al is de intentie nog zo goed.’’ Nelemaat sluit af: ,,Je merkt dat je als Participatieraad het verschil kan maken.’’

Uit Haarlems Dagblad
Door Marlies Vording